راههای تشخیص حاملگی

برخی از زنان از همان لحظه انعقاد نطفه به حامـله بـودن خود پی میـبـرند. برای بقیه ممکن است بعد از پنج تست مثبت حاملگی یـا ظـهور یـک سـری عـلائـم ایـن اطـمینان حاصل گردد.

اگر تصور میکنید که باردار هستید، امیدواریم ایـن لـسیـت کـه شـامـل متـداولترین نشانه های حاملگی می بـاشـد، پاسخ سؤال شما را بدهد.

بخاطر داشته باشید که همه زنان با هم تفاوت داشـتـه و در نتیجه ممکن است هیچ یک (یا برخی) از این علائــم را تجربه نکنند:

1- درد سینه و  نوک سینه
هنگام حاملگی تقریبا سه هفته بعد از عمل لقاح متوجه درد در سینه و نوک سینه خود می شـوید (وقتـی قاعدگی حدود یک هفته دیر می گردد). همچنین ممکن است متورم شوند -- همانند نزدیک شدن به زمان قاعدگی.

2- لک دیدن خفیف یا گرفتگی عضلات شکم
اگر باردار باشید، لکه های خفیف صورتی رنگ در زمان تشکیل جنین می تـوانـد نمایان گردد --وقتی که جنین در داخل پوشش رحم قرار میگیرد. این تقریبا هشت تا ده روز بعد از تخمک گذاری روی می دهد،  کمی زودتر از رسیدن موعد قاعـدگی. مـعـمولا می توان خونریزی ناشی از تشکیل جنین را از قاعدگی معمولی تشخیص داد: اگر کمی زود تر از زمان مورد انتظار رخ دهد، اگر خفیف و اندک و به صـورت لـک باشد، مایل به رنگ صورتی بـاشد (نه قرمز و غلیظ همانند قاعدگی معمولی) و از الگوی یک قاعدگی نـرمـال پـیـروی نکند(خفیف، به تدریج شدید و سپس دوباره خفیف). گرفتگی عضلات شکم نیز میتواند در مراحل آغازین بارداری شایع باشد. وقتی که رحم حالت متوسط خود را بدست آورده و در سه ماهه دوم توسط استخوان لگن خاصره بهتر نگهداری می شـود، بـدن هـمـانند زمان قاعدگی مستعد گرفتگی و درد عضلات شکم میگردد.

3- تیره شدن دور نوک سینه
در دوران اولیه حاملگی -- نزدیک زمان قاعدگی  --  ممکن است دور نوک سیـنـه (بخـش تـیره تری که نوک سینه را احاطه کرده) تیره تر و قطور تر گردد. گفته می شـود کـه رنــگ تـیره تر دور نوک سینه به نوزاد در یافتن نوک سینه بـرای شـیـر خـوردن کـمـک مـی کـنـد. همچنین ممکن است رگهای سینه نمایانتر شده و برامدگی های کـوچکی که در اطراف نوک سینه قرار دارند بزرگتر شده و تعدادشـــان افزایش یابد -- بطور متوسط بین 4 تا 28 عدد به ازای هر سینه.

4- خستگی مفرط
در صـورت حـامـلـگی، یکی از شایع ترین علائم در هشت تا ده هـفـتـه اول خسـتـگی و فرسودگی می بـاشد. وقتـی باردار میشوید، بدن شما دچار یک سری تغییرات متابولیک مهم می گـردد. تمامی بخشهای بدن باید خود را برای فرایند رشد یک کودک آماده کنند. برای اغلب زنان، خستگی بعد از هفته دوازدهم بارداری از بین میرود.

5- حالت تهوع و استفراغ
اگر باردار باشـید، مـمـکن اسـت خـیـلی سـریع -- یـک هفـته بعد از عمل لقاح -- متوجه حالت تهوع و ناخوشی صبحگاهی گردید. حالت تهوع میتواند هر زمانی اتفاق بیفتد -- روز یا شب.

6- ادرار مکرر
زمانیکه قاعدگی به مدت یک تا دو هفته به تاخیر می افتد، ممکن است مـتـوجـه شویـد که بیشتر از حد معمول ادرار میـکنیــد. این به آن دلیل است که کودک در حال رشد درون رحم، به مثانه شما فشار وارد می آورد.

7- یبوست
ممکن است در روزهای اولیه بارداری متوجه تغیر در اجابت مزاج خـود گردید. هورمونهای اضافی تولید شده در حین حاملگی، باعث میگردد روده کارایی خود را از دست بدهد.

8- افزایش دمای طبیعی بدن
اگر دمای طبیعی بدن حتی بعد از سپری شدن زمان مقرر قاعدگی بالا ماند و به مـیزان قبل از تخمک گذاری تقلیل نیافت، احتمال حاملگی بسیار افزایش می باید. هنگامی که شما حامله میشوید، تخمک در لوله های رحم (محل رشد جنین) بارور میـگردد. در ایـن هنگام است که بدن شما نهـــایتا میتواند تشخصی دهد که شما حامله هستید. وقتی هورمون hCG ترشح می شـود، زنـان مـعـمولا بـرای بـار سـوم یـک افـزایش دما احساس میکنند که به اندازه تغییر دمای اولیه نیست، اما در خلال یک هفته تا 12 روز بعد از اولین افزایش دمای مربوط به تخمک گذاری میتوان آن را مشاهده نمود.

 

9- قطع قاعدگی
این میتواند اولین نشانه حاملگی بشمار آید بـخصوص اگر روال قاعدگی شما بـصـورتـی منظم بوده باشد. این نشانه بـه همـراه نشـانـه های مثـبـت دیـگر مـمکن است بارداری شما را به اثبات برساند.

10- تست حاملگی مثبت
اگر قاعدگی شما حداقل یک روز دیر شد، و آماده اید کـه حـقـیقت را بدانید، ممکن است بـخواهـید یک تست حاملگی خانگی را انجام دهید. تست حامـلگـی ادرار می تـوانـد در فاصله 10 تا 14 روز بعد از عـمـل لقـاح دقــیق عمل نماید. اگر نمیتوانید تا موعد قاعدگی صبر کنید، تست حاملگی خونی می تـواند در فاصله 8 تا 10 روز بعد از عمل لقاح دقیق عمل نماید. بخاطر داشته باشید که تسـت هـای حـاملـگی (حتـی تسـت خـونـی) 100 درصد بدون خطا و اشتباه نیـستـند. اگـر نتـیـجـه تـست شـما مـنفی بـود و باز احساس حاملگی نمودید، یک هفته بعد تست را تکرار کرده و با پزشک خود درمیان بگذارید.

نقش تغذیه در تعیین جنسیت

نقش تغذیه در تعیین جنسیت تا حدود 75 درصد به اثبات رسیده است.البته رعایت رژیم غذایی باید حداقل یکماه تا پنج ماه قبل از بارداری شروع گردد تا موثر واقع شود.این رژیم نباید بیش از 6ماه قبل از بارداری ادامه یابد زیرا باعث کمبود مواد غذایی خواهد شد.رعایت رژیم غذایی فقط در مادر ضرورت دارد زیرا تغییرات یونی تخمک است که اسپرماتوزوئید مورد نظر را جذب می کند.
تحقیقات نشان داده است که برای پسر بودن جنین بالا بودن نسبت سدیم و پتاسیم و پایین بودن نسبت کلسیم و منیزیم متابولیسم لایه خارجی تخمک را طوری تغییر می دهد که اسپرماتوزوئید حاوی کروموزوم جنسی y را جذب می کند.
بالا بودن میزان کلسیم و منیزیم خون و پایین بودن میزان سدیم و پتاسیم باعث می شود اسپرماتوزوئید حاوی کروموزوم x به طرف تخمک جذب شود و نوزاد دختر شود.
پس برای تعیین جنسیت نسبت بین یونها مهمتر از غلظت آنهاست.

مقدار سدیم مورد نیاز بدن 5میلی گرم در روز است.در صورت تمایل برای داشتن فرزند پسر باید مقدار سدیم مصرفی به 4برابر این مقدار برسد.
سدیم علاوه بر نمک طعام و مواد غذا یی شور در غذاهای دریایی،گوشت،جگر گوساله،هویج ،تخم مرغ، کنسروها، و غذاهای آماده وجود دارد.
مقدار پتاسیم مورد نیاز بدن 1میلی گرم در روز است.برای داشتن فرزند پسر مقدار پتاسیم مصرفی باید به 15برابر برسد.
منابع حاوی پتاسیم گوشت ،میوه جات تازه و خشک مانند هلو، موز و کشمش، صیفی جات مانند گوجه، غلات به ویژه برنج می باشد.
مادرانی که تمایل به داشتن فرزند پسر دارند باید مصرف غذاهای پرکلسیم و پر منیزیم را کاهش دهند. شیر و فرآورده های لبنی،سبزیجات برگ تیره مانند اسفناج دارای کلسیم و گیاهان سبز،حبوبات و مغزجات حاوی منیزیم هستند.
استفاده از موادغذایی حاوی گلوکز در روزهای تخمک گذاری محیط را برای جلب اسپرماتوزوئید y مناسب می کند.این غذاها شامل گلوکز،ساکارز،عسل،آب نبات،غلات صبحانه شیرین شده، هویج،کشمش،و نوشابه های دارای شکر می باشد.
برای داشتن فرزند پسر مصرف غذاهایی مانند نان گندم،انواع گوشت،حبوبات، دانه های روغنی،کره،مایونز،سیب زمینی پخته،خرما،هل،زعفران و شیرینی جات فاقد شیر توصیه می شود.
تحقیقات نشان داده است زنانی که در دوران قبل از بارداری صبحانه مفصل تر صرف کرده و درصبحانه رژیم غذایی محتوی غلات استفاده می کنند بیشتر نوزاد پسر به دنیا می آورند.رژیم غذایی پر کالری با مقدار زیاد مواد معدنی مانند سدیم و پتاسیم و ویتامین های C ،E،B12 منجر به نوزاد پسر خواهد شد.
مادرانی که روزانه 300 میلی گرم پتاسیم و 180 کالری بیشتر مصرف می کنند .نوزادشان بیشتر پسر خواهد بود.این میزان کالری و پتاسیم معادل خوردن یک موز کامل است.
برای داشتن فرزند پسر بهتر است سبزیجاتی مانندکرفس،لوبیاسبز، کاهو و اسفناج کمتر مصرف گردد.

برای دختر شدن جنین باید مواد غذایی حاوی یون کلسیم و منیزیم بالا مصرف شود و مصرف سدیم و پتاسیم محدود گردد.
مقدار کلسیم مورد نیاز بدن 800میلی گرم در روز است که برای دختر شدن جنین باید این میزان چند برابر شود.پس بهتر است غذاهای دارای کلسیم بالا که در شیر،ماست،پنیر سفید و دیگر فرآورده های لبنی،ماهی ساردین به صورت بخار پز یا کبابی،خاویار ،شلغم، سبزیجات برگ تیره مانند اسفناج و بادام وجود دارد و غذاهای دارای منیزیم بالا که در قهوه،کاکائو،مخمر آبجو،جوانه گندم ،سویا،چغندر،بادام، بادام زمینی بدون نمک و گردو وجود دارد مصرف گردد.از میوه جات و سبزیجات سیب،خیار ،لوبیاسبز،کلم،کدو،فلفل سبز،پیازو ترب در رژیم غذایی مصرف گردد. حذف نمک در این گونه رژیم ها باید رعایت گردد.
مواد غذایی مانند خرما،نان سفید،ذرت،سبوس گندم،لوبیای خشک،عدس و میوه جاتی مانند موز،نارنگی،خربزه،زیتون، شاهی و تره بهتر است مصرف نگردد.
مادرانی که صبحانه نمی خورند و یا پیش از بارداری رژیم غذایی کم کالری مصرف می کنند بیشتر نوزاد دختر به دنیا می آورند.پس رژیم غذایی کم انرژی که حداقل کالری و مواد مغذی داشته باشد منجر به نوزاد دختر می شود.

اگر میخواهید فرزند دو قلو داشته باشید بیشتر لبنیات مصرف کنید:
مطالعات نشان داده است که که مصرف مقادیر فراوان لبنیات احتمال دوقلو زایی را افزایش میدهد.در حال حاضر مشخص شده است نوعی پروتئین موجود در کبد حیوانات با عنوانIGF که در شیر و فرآورده های لبنی وجود دارد ،میزان تقسیم سلولی جنین در مراحل ابتدایی رشد را افزایش میدهد و موجب دو قلو زایی می شود.

تشخیص و درمان دیابت حاملگی

یکی از عوارض عمومی حاملگی، دیابت حاملگی می باشد که در ۷۰% کل زنان حامله در ایالت متحده اتفاق می افتد و مطابق آمار انجمن دیابت آمریکا (ADA) سالانه بیش از ۲۰۰ هزار مورد می باشد. شیوع آن در برخی جمعیتها ممکن است کمتر از ۱% و برخی دیگر بیش از ۱۴% باشد. در ۹۰% موارد، دیابت قبل از حاملگی وجود ندارد و در ۱۰% موارد دیابت نوع ۱ یا ۲ قبل از حاملگی وجود داشته است. به گفته مرکز کنترل بیماریهای ایالت متحده (CDC) تقریباً ۸۵/۱ میلیون زن امریکایی سنین ۲۴-۱۸ ساله دیابت دارند و حدود نیم میلیون مورد تشخیص داده نشده وجود دارد. طبق گفته CDC در زمینه دیابت طی مراحل مختلف زندگی زنان دارای دیابت حاملگی بیش از ۴۵% احتمال عود دیابت حاملگی با حاملگی بعدی و بیش از ۶۳% خطر تبدیل به دیابت نوع ۲ را در ادامه زندگی دارند.

هر چند بعضی ریسک فاکتورها مثل بی حرکتی و رژیم غذایی نادرست تاثیر منفی بر میزان قندخون داشته شروع دیابت ملیتوس را تسریع نماید ولی نمی تواند عامل دیابت حاملگی در زمان باشد. هورمونهای جفتی که جهت حمایت از حاملگی در زمان تولید می شوند شاغل لاکتوژن جفتی انسان، پروژسترون، استروژن، باعث افزایش نوسانات گلوکز، کاهش حساسیت به انسولین ایجاد مقاومت نسبت به انسولین و بموجب آن افزایش نیاز به انسولین می گردند. این شرایط به توسعه دیابت حاملگی کمک نموده، بعنوان درجه ای از تحمل غیرعادی گلوکز که شروع و یا تشخیص اولیه آن در زمان حاملگی است تعریف میشود. این تعریف شامل مواردی که تزریق با انسولین شروع شده یا شرایط بعد از حاملگی پایدار شده است میشود در اکثر موارد پس از تولد نوزاد، مشکل برطرف می گردد.

مطالعات مختلف ارتباط میان هایپرگلیسمی مادر مربوط به دیابت حاملگی و تاثیر نامطلوب آن بررسی مادر و جنین را ثابت نموده اند ولی با پیشرفت تکنولوژی این تاثیرات بهبود یافته است. آنکه کوهستان و آنگرشار معتقد هستند مراقبت در زمان حاملگی به همراه مراقبتهای دقیق جنین، نتایج نزدیک با جمعیتهای غیردیابتی دارد.

عوارض مادری و جنینی دیابت حاملگی:

عوارض مادری:

- فشار خون حاملگی    - پره اکلامپسی    - پلی هیدروآمنیوس     - سزارین    - افزایش خطر دیابت حاملگی در حاملگی های بعدی     - افزایش خطر ایجاد دیابت نوع ۲ در ادامه زندگی

عوارض جنینی دیابت حاملگی:

- ماکروزومی   - دیستوشی شانه   - تروماهای حاملگی ناشی از عدم تناسب سر و لگن    هایپوگلیسمی    - هایپوکلسمی     - پلی سایتمی      - هایپر بیلی روبینمی

جنینی که در سه ماهه اول در معرض هایپرگلیسمی باشد در خطر سقط خودبخودی و آنومالیهای مادرزادی و وقوع بیشتر مشکلات قلبی عروقی، سیستم عصبی مرکزی و اسکلتی می باشد.

هایپرگلیسمی در سه ماهه سوم با سندرم دیسترس تنفسی، مرده زایی بعلاوه خطر چاقی، اختلال در تحمل گلوکز و دیابت کودکان همراه است. آموزش همیشه نقش مهمی در کمک به زنان دارای دیابت حاملگی در کنترل قند خون دارد. هر چند بعضی از بیماران که تشخیص دیابت حاملگی داده میشوند از آن بعنوان فرصتی برای یادگیری و سازگاری بعضی تغییرات در تغذیه و فعالیت و عادات استفاده می نمایند ولی این نمی تواند اولین عکس العمل بیماران باشد.

این مساله با مصاحبه پرستار با بیمار در مورد احساس او در مورد تشخیص و اعتقادش در مورد بیماری، منفی خواهد شد.

برنامه مراقبت روزانه دیابت شامل کنترل گلوکز توسط خود بیمار – فعالیت جسمی – کنترل میزان کربوهیدرات تزریق انسولین اکثراً ولی نه در همه موارد. تعلیم و آگاهی دادن در مورد تغذیه، فعالیت فیزیکی کنترل استرس می تواند از عوارض جنینی و مادری پیشگیری نموده باعث پیشگیری و تاخیر در شروع دیابت نوع ۲ شود.

عوامل خطر:

هر چند دیابت حاملگی می تواند در هر مادری ایجاد شود ولی علایم بالینی مشخصی وجود دارد که شانس ابتلای آن افزایش می دهد:

دانشکده زنان و مامایی آمریکا توصیه هایی را براساس مطالعات سال ۲۰۰۹ انتشار داده است که طبق آن همه زنان باید جهت دیابت حاملگی غربالگری شوند که بوسیله تاریخچه بیمار، ریسک فاکتورهای بالینی یا یک تست آزمایشگاهی برای تشخیص میزان فشار خون، انجام میشود. بنابراین در اولین ویزیت حاملگی خطر مادر برای عدم تحمل گلوکز بررسی می گردد.

جدول شماره 1: تشخیص در زمان غربالگری

چاقی:

بیش از نیمی از بالغین در ایالات متحده، مخصوصاً زنان دارای اضافه وزن و یا چاقی می باشند. اضافه وزن در بالغین بوسیله BMI بالای ۲۵ مشخص می گردد و چاقی به BMI بالای ۳۰ و چاقی مفرط نیز به BMI، ۴۰ و بالاتر اطلاق می گردد. این تعویض است که بوسیله موسسه های قلب و ریه خون و بهداشت جهانی  ارائه تسلط است.

چاقی یک عامل خطر مهم برای دیابت حاملگی و دیابت نوع ۲ می باشد. همچنین اخیراً ارتباط بسیار نزدیکی بین دیابت حاملگی، چاقی و سندرم تخمدان پای کنیک بطور واضح مشخص شده است. سندرم پای کتیک (Pcos) یک اختلال اندوکرین شایع در زنان می باشد که در سنین ۳۰-۱۵شروع میشود و علت آن نامشخص میباشد. علایم آن شامل اختلالات قاعدگی (سیکل بیش از ۳۵ روز یا کمتر از ۸ سیکل در سال) و افزایش تغییرات ناشی از اندروژنها مانند، آکنه هیرموتیسم، آلوپسی.

تا این اواخر این سندرم بعنوان یک اختلال تولید مثلی که اکثراً منجر به نازایی میشود مورد توجه بود. تحقیقات کنونی یک تغییر متابولیک مهم بهمراه مقاومت نسبت به انسولین را نشان میدهد. دو محقق بنامهای ناک هاور و کولیگو، طی تحقیقات خود دریافته اند که شیوع تخمدان پلی کتیک در زنان سنین باروی ۴/۶% می باشد. ولی براساس تخمین برخی منتقدین این میزان بین ۲/۱۱-۵/۳ درصد تخمین زده می شود. زنی که دارای تخمدان پلی کتیک می باشد در خطر بیشتری برای دیابت حاملگی و دیابت نوع ۲ در ادامه زندگی می باشند.

غربالگری:

ملاک تشخیص برای دیابت حاملگی همان ملاکهای عمومی جامد نمی باشد. ولی بعنوان ملاکهای مهم و قابل توجه برای تشخیص دیابت حاملگی دارای اهمیت می باشند. 2 روش برای تشخیص دیابت حاملگی وجود دارد که روشی که منحصراً در ایالت متحده استفاده میشود دارای 2 مرحله می باشد.

مرحله اول:

یک کنترل فشار خون، اندازه گیری میزان قندخون پلاسما یک ساعت پس از خوردن 50 گرم قند خوراکی انجام میشود. تحمیل گلوکز بدون توجه به غذای اخیر و یا ساعت شبانه روز انجام میشود.

ارزیابی نتایج این تست (140 آستانه تشخیص تقریباً در 80% که دیابت حاملگی دارند)

با آستانه قرار دادن قند 140، تقریبا 80% مواردی که دیابت حاملگی دارند تشخیص داده میشود و با استفاده از آستانه 130 تقریباً 90% موارد دیابت حاملگی تشخیص داده شده است. گرچه اکثر بیماران باید مرحله دوم فرآیند تشخیصی را طی نمایند. سه ساعت پس از 100 گلوکز که در صورت داشتن قندخون در حد پایین آستانه مورد استفاده قرار می گیرد و ارزش آن در افزایش موارد تشخیص داده شده می باشد. البته موسسات مختلف نیز دارای، استانداردهای متفاوت می باشد.

اگر میزان قند خون در تست تجملی 50 گرم گلوگز 139 و یا پائینتر باشد منفی تلقی شده نیاز به آزمایشات بعدی نمی باشد اگر نتیجه بین 184-140 باشد. تست سه ساعت تحمل 100 گرم گلوکز که در صورت داشتن قندخون درحد پایین آستانه مورد استفاده قرار می گیرد و ارزش آن در افزایش موارد تشخیص داده شده می باشد. البته موسسات مختلف نیز دارای، استانداردهای متفاوت می باشد.

اگر میزان قندخون در تست تحملی 50 گرم گلوکز 139 و یا پاینتر باشد منفی تلقی شده نیاز به آزمایشات بعدی نمی باشد اگر نتیجه بین 184-140 باشد. تست سه ساعت تحمل 100 گرم گلوکز باید انجام شود. طبق نظر کارپنیتر و کوستان وقتی که میزان آستانه گلوکز فراتر از 185 در تحمل 50 گرم گلوکز باشد تشخیص دیابت حاملگی داده می شود و نیاز به انجام تستهای بعدی نمی باشد.

جدول شماره 2: معیارهای تشخیص پس از تحمل 50 گرم گلوکز

139 میلی گرم یا کمتر : نیاز به آزمایشات بعدی نیست

184-140: مثبت تلقی شده نیاز به آزمایش 3 ساعت پس از تحمل 100 گرم گلوکز خوراکی است

185 یا بیشتر:

بعنوان دیابت حاملگی تشخیص داده شده نیاز به آزمایشات بعدی

مرحله دوم، 3 ساعت پس از تحمل 100 گرم گلوکز خوراکی، در مواقعی که 2 مورد یا بیشتر از مقادیر بالای قندخون وجود داشته باشد (قند ناشتا، یکساعت، در ساعت، سه ساعت پس از تغذیه) در مواجهه با هریک از موارد زیر و یا بالا بودن میران آستانه از این قسمت استفاده می گردد.

جدول شماره 3: تشخیص دیابت حاملگی 3 ساعت از تجلی 100 گرم گلوکز

درمان: غذا، استرس و هورمونها، میزان قندخون را بالا برده، انسولین و ورزش باعث پائین آمدن میزان قندخون میشوند. آموزش و آگاهی دادن مادران باردار در مورد مداخلات دارویی و غیردارویی در مورد نگهداری قندخون در حد طبیعی در سرتاسر طول حاملگی دارای اهمیت بالایی میباشد.

کنترل فشار خون توسط خود بیمار در مورد دیابت حاملگی ضروری بوده باعث بازخورد فوری که به بیمار و مراقبین در اتحاد استراتژیهای کنترل بیماری شامل، تغییرات تغذیه ای، کنترل استرس، فعالیت جسمانی و انسولین درمانی می باشد. بعنوان مثال اگر بیمار یک روز پس از خوردن شام بمدت 15 دقیقه پیاده روی نماید متوجه خواهد شد که قند خون او کمتر از روزی که این فعالیت را انجام نداده است می باشد این اطلاعات باعث تکمیل آموزش بیمار شده وی را به سمت کنترل وضعیت خود سوق می دهد. توصیه شده است که زنان دارای دیابت حاملگی میزان قندخون خود را چهار بار در روز یعنی اولین بار، میزان قندخون ناشتا و بدنبال سه وعده غذا (یکساعت پس از شروع خوردن هر غذا)

مشکلات مربوط به تعریف:

اختلافاتی بین متخصصان امر و سازمانهای حرفه ای که استانداردهای مربوطه را مشخص می نمایند بر سر مباحث مربوط به کنترل دیابت وجود دارد.

بعلاوه واقعیت امر این است که یک توافق جهانی برای میزان قندخون هدف وجود ندارد. همچنین این موضوع که میزان قند پس از یک یا دو ساعت پس از انجام تغذیه کدامیک دارای بیشترین تاثیر روی رشد جنین دارد مورد تائید می باشد.

بعضی از متخصصین کنترل قند خون یکساعت پس از شروع تغذیه و بعضی یکساعت پس از پایان تغذیه را توصیه می نمایند. این مساله فیزیکی از عوامل سردرگمی بیمار و مراقبین میباشد.

بعضی چارتهای نشان دهنده قندخون، حتی زمانی را که گلوکز باید بررسی شود را نیزمشخص نمی نمایند. و سطح هایپرگلیسمی را که تاثیر منفی برروی مادر و جنین می گذارد مورد بحث است.

2 نوع روش برای اندازه گیری میزان قندخون وجود دارد (معیارهای خون کامل و پلاسما)، اندازه گیری توسط خون کامل روش قدیمتر بوده که اندازه گیری توسط پلاسما بطور گسترده ای جایگزین آن شده است. در صورت انتشار مقادیر هدف جهت گلوکز نباید تمایزی بین دو نوع اندازه گیری قایل شد. منابع قدیمی مقادیر بدست آمده توسط اندازه گیری خونی را بدون بیان نوع روش مشخص می نماید.

زیرا آنها قبل از گسترش تکنولوژی جدید انتشار یافته اند. اصولاً مقادیر اندازه گیری شده توسط خون 15-10% پائینتر از مقادیر پلاسمایی میباشد. از زمان انتشار روش پلاسمایی ADA پیشنهاد نمود که مقادیر هدف قند خون در انواع اندازه گیری بطور مجزا مشخص گردد. متخصصان بالینی باید توجه نمایند که در مواضع آینده ADA ممکن است مقادیر مشخص برای 2 نوع اندازه گیری مشخص نگردد. طبق گفتگو یکی از متخصصین  بنام ایوانویج میزان قند خون یکساعت پس از شروع غذا، بهترین پیش بینی را در مورد ایجاد ماکروزومی جنین در مرحله بعد می باشد. طبق توصیه آنگر قندخون ناشتا کمتر از 90 و یا یکساعت پس از تغذیه کمتر از 140 بعنوان میزان مطلوب تلقی می گردد. (منابع دیگر 1hpp و نرمال را 120 مشخص کرده اند).

جهت داشتن یک هماهنگی بین همه بیماران، از روش پلاسمایی برای اندازه گیری استفاده می گردد. باید توجه نمود که به دلیل پیشرفت در تکنولوژی خود کنترلی در سالهای اخیر این روش چندان بعنوان یک وسیله تشخیص مورد استفاده قرار نمی گیرد.

استفاده از تغذیه درمانی ابعث تشویق و ایجاد قندخون نرمال در سراسر حاملگی و فراهم نمودن نیازهای کالریک بمقدار کافی برای رشد جنین و پیشگیری از کتوز مادر می گردد. استفاده از کربوهیدرات بیشترین تاثیر را برمیزان قندخون پس از تغذیه می گذارد و مادران باید منابع کربوهیدراتی را در رژیم غذایی خود شناسایی نمایند. شیر و فرآورده های شیری از قبیل ماست، میوه، سبزیجات نشاسته دار (سیب زمینی، نخود، ذرت) حبوبات و شیرینی جات دارای مقادیر زیادی کربوهیدرات می باشند. سبزیجات غیرنشاسته ای از قبیل کاهو، کرفس، جعفری حاوی آب و فیبر و ویتامین بوده تاثیر زیادی برمیزان قندخون پس از تغذیه ندارند. بسیاری از افراد دیابتی در رژیم غذایی خود مقادیر کمی کربوهیدرات، در برنامه روزانه خود استفاده می نمایند (بعضی افراد از تکه های غذایی جهت تعیین تاثیر آن بر میزان قندخون استفاده می نمایند). این روش برای انعطاف بیشتر در رژیم غذایی استفاده میشود.

نموده ساده: برای تغذیه مادران دارای دیابت حاملگی:

صبحانه:

یک یا دو تخم مرغ پخته شده بصورت خاگینه

یک یا دو تکه نان سوخاری (30-15 گرم کربوهیدارت) با چای بدون کافئین یا قهوه

میان وعده صبح:

یک سیب کوچک (15 گرم کربوهیدرات)

یک اونس پنیر

آب میوه بدون افزودن شکر (طبیعی)

ناهار:

3 اونس گوشت بوقلمون با گوجه فرنگی و سس (سبزیجات غیرنشاسته ای حساب نمی شوند)

سالاد مخلوط شده با روغن یا آبلیمو

8 اونس شیر (13 گرم کربوهیدرات)

عصرانه:

ماست با کربوهیدرات کمتر از 25 گرم در هر وعده بهمراه با چند تکه بادام

شام:

5 اونس ماهی کباب شده با آب لیمو

سیب زمینی پخته شده در اندازه متوسط (30 گرم کربوهیدرات)

یک گلابی کوچک (15 گرم کربوهیدرات)

وعده غذایی قبل از خواب:

2 قاشق روغن بادام زمینی با بلغور گندم (22 گرم کربوهیدرات)

لیمونات با آب معدنی گازدار بدون افزودن شکر

میزان ایده آل دریافت کربوهیدرات مشخص نبوده ولی بیشتر منابع پیشنهاد می نمایند که این میزان 45-40% درصد کالری روزانه را شامل شود مصرف کربوهیدرات در طول روز و سه وعده اصلی غذا و 2 تا 4 میان وعده (با مقادیر کمتر کربوهیدرات) مصرف شود. بدلیل مصرف مداوم گلوکز توسط جنین توصیه میشود مادران حامله بطور منظم مصرف غذا و میان وعده را جهت اجتناب از هایپوگلیسیراتتر باشند.

مقادیر بالای هورمون کورتیزول و هورمون رشد طی حاملگی تحمل در صبحها را کمتر می نماید. در وعده های غذایی بعدی کربوهیدراتها بهتر تحمل می شوند. در آزمایش انجام شده بیماران اغلب 30 گرم یا کمتر از آن را در صبحانه تحمل می نمایند ولی می توانند مقادیر بیشتری را در ناهار و شام تحمل نمایند.

کنترل کتون ادرار در صبحها می تواند به تشخیص میزان افزایش نیاز کالریک کمک نماید. وجود کتون در ادرار می تواند نشان دهنده دریافت ناکافی کالری یا کربوهیدرات و در نتیجه افزایش شکستن چربی می باشد. مواجهه طولانی جنین با کتون می تواند برروی تکامل عصبی جنین تاثیر گذار باشد. اگر بیمار دفع کتون در ادرار صبحگاهی خود داشته باشد باید مقدار میان وعده قبل از خواب بیمار افزایش داده شده و یا وعده شبانگاهی دیرتر داده شود تا تاثیر آن زمان بیشتری داشته باشد. اهمیت انتخاب یک رژیم سالم و دریافت مقادیر متوسطی از چربی غیراشباع و پروتئین بیشتر در طول حاملگی بعنوان قسمتی از اولین جلسه از مصاحبه توضیح داده میشود. ساکاری به مقدار چربی مصرفی و وزن قسمت پروتئین مصرفی در رژیم غذایی (دریافت پروتئین عموماً میزان گلوکز بدنبال مصرف غذا را بالا نمی برد).

کنترل قندخون توسط خود بیمار، نتایج تست کتون ادرار، وزن گیری، بررسی اشتها راهنمای خوبی برای ادامه برنامه تغذیه درمانی می باشد. تنظیم میزان کربوهیدرات در رژیم غذایی و نتایج قندخون مورد بررسی قرار می گیرد. نیازهای پروتئین و چربی و جزئیات آن بسته به نیاز بیمار پیگیری میشود. اگر درمان با انسولین شروع شده است به بیمار گفته میشود که مصرف مقدار مشخصی از کربوهیدرات در غذای اصلی و میان وعده جهت تنظیم انسولین داشته باشد.

فعالیت فیزیکی با خنثی کردن همه هورمونهای همراه حاملگی باعث افزایش پاسخ به انسولین میشود.

زمانی که کنتراندیکاسیون از نظر عوارض پزشکی یا مامایی برای بیمار وجود ندارد باید به داشتن برنامه و منظم ورزشی در زمان حاملگی تشویق میشوند. انجام 20 – 15 دقیقه ورزش نشسته روزانه می تواند به کاهش هایپرگلیسمی کمک نماید. بدون اینکه باعث افزایش خطر القاء انقباضات رحمی گردد. بعضی از تمرینات ورزشی را می توان در حالت نشسته و حین فعالیتهای عادی از قبیل تماشای تلویزیون و مطالعه انجام داد.

کنترل استرس:

اگر چه استرس می تواند قندخون را بمقدار زیادی بالا ببرد ولی بعنوان عاملی که کمترین تاثیر را دارد شناخته شده است. مواجهه و کنترل دیابت حاملگی می تواند وقت گیر باشد. توجه به احساسات زنان نسبت به تشخیص بیماری و سیستم حمایتی ایشان بسیار مهم میباشد. پرستار همچنین به بیماران در مورد نحوه انجام تنفسهای عمیق، آموزش داده و آنها را به استفاده از مجلات و مشارکت در برنامه هایی برایشان لذتبخش است تشویق نماید.

درمان دارویی: اگر در فاصله ده روز پس از انجام درمان تغذیه ای و تمرین ورزشی میزان قندخون به حد طبیعی نرسد. درمان با انسولین قدم بعدی است. یک زن حامله نیاز به انسولین چهار برابر یک فرد غیرحامله دارد. در بعضی از افراد پانکراس توانایی تولید انسولین کافی برای پاسخ به نیاز جفت را ندارد. انسولین یک درمان دارویی می باشد که در صورتی که به همراه تغذیه درمانی استفاده شود کاهش عوارض جنینی به همراه آن مشاهده شده است. تقریباً 60% زنانی که جهت نیاز انسولین تراپی مورد مشاوره قرار گرفتند نیاز به تزریق یک دوز انسولین ان پی اچ قبل از خواب داشتند. در مورد این بیماران حتماً باید انسولین با آنتی ژن انسانی و با دستور پزشک و کنترل قندخون جهت تعیین دوز و ساعت رژیم انسولینی استفاده شود. اگر چه استفاده از انسولین آنالوگ در حاملگی اخیراً توسط FDA توصیه نشده است مطالعات گسترده اخیر نداشتن آن را برروی زنان حامله اثبات نموده اند. ما استفاده از فرآورده های سریع الاثر از قبیل انسولین آسپارات (نوولوگ) یا انسولین لیسپرو (هومولوگ) برای بدست آوردن حداکثر کنترل موفق قندخون جایگزین نموده ایم. بدلیل سریع بودن تاثیر این نوع انسولین و مطابقت نزدیک زمان حداکثر تاثیر آن بازمان جذب غذا این جایگزینی انجام شده است.

باید توجه نمود که براساس اطلاعات بدست آمده بدنبال استفاده از انسولین گلارژین (لانتوس) که معمولاً با دوز یکبار در روز مورد استفاده قرار می گیرد در زنان حامله توصیه نمی گردد.

استفاده از داروهای خوراکی پایین آورنده قندخون طی حاملگی توصیه نمی گردد ولی طبق دستورالعمل ADA این نکته در مورد دیابت حاملگی میباشد. در یک مقایسه که بصورت تصادفی انجام شده، استفاده از انسولین و گلیبورید، در زنان دچار دیابت حاملگی که قادر به دستیابی به میزان طبیعی قندخون پس از رعایت رژیم نبودند مورد بررسی قرار گرفت مشاهده شد که استفاده از هر دو مورد دارای نتایج مشابه میباشد. همه بیماران در آغاز برنامه درمان در سه ماهه اول حاملگی بودند. گلیبورید مورد تائید FDA برای دیابت حاملگی نبوده و نیاز به مطالعات بیشتر در جمعیتهای گسترده تر جهت معرفی آن بعنوان یک روش ایمن برای استفاده در حاملگی می باشد.

پیگیریهای پس از زایمان:

طبق توصیه ADA وضعیت دیابت حاملگی در پایان هفته ششم پس از زایمان با آزمایش پس از تحمل 75 گرم گلوکز انجام شود. بررسی بعدی در زنانی که دارای قند خون نرمال بودند سه سال بعد انجام می شود و در زنانی که قندخون بالا بصورت ناشتا و یا بدنبال تحمل انسولین داشته اند باید کنترل قندخون بصورت سالانه انجام گیرد. بدلیل خطر بالای توسعه دیابت، دریافت مراقبت دقیق درمانی و تغذیه ای و برنامه منظم ورزشی توصیه می گردد.

طبق گفته Hick آنها باید در مورد برنامه ریزی خانوادگی جهت اطمینان حداکثر تنظیم قندخون برای حاملگی بعدی دارند.

زمانی که برای زنی دیابت حاملگی تشخیص داده میشود این تشخیص، پنجره ای است رو به آینده او تا در این فرصت در مورد رژیم غذایی و کاهش قندخون و یا هر چیزی که باعث تاخیر یا پیشگیری دیابت نوع 2 می شد آموزش ببیند.